درود بر شما نازنین،

که با حضور خود افتخار دادید و به خانه‌ی اندیشه‌ها و واژگان من قدم گذاشتید


در این سرای مجازی، من نه ادعایی دارم و نه قصد اهانتی. تنها آرزویم این است که حرف دل را بنویسم، اندیشه‌هایم را با شما به اشتراک بگذارم و در این مسیر، به حقیقتی ناب و اصیل نزدیک‌تر شوم. پس تا زمانی که نفسی فرو رود باز آید، همچنان قلم را بر کاغذ می‌فشارم و پاک‌کن را در گوشه‌ای پنهان می‌کنم تا هیچ‌گاه از راه و رسم خود بازنگردم.
En français احسان تاری نیا کیست ؟

ایران در گروگان دو جنگ: جنگ خارجی جمهوری اسلامی و جنگ داخلی علیه ملت


در تحلیل وضعیت کنونی ایران، اگر از سطح روایت‌های خبری و توصیف‌های روزمره عبور کنیم و به یک چارچوب نظری منسجم نزدیک شویم، با پدیده‌ای مواجه می‌شویم که می‌توان آن را «نظام‌مند شدن بحران» در ساختار قدرت نامید. در چنین چارچوبی، بحران نه یک وضعیت استثنایی، بلکه به قاعده‌ای پایدار در منطق حکمرانی تبدیل می‌شود. جمهوری اسلامی در چهار دهه‌ی گذشته، به‌تدریج به الگویی از بقا دست یافته که در آن، تداوم خود را نه در حل تعارض‌ها، بلکه در بازتولید هم‌زمان دو سطح از تنش تعریف می‌کند: تنش خارجی به‌مثابه ابزار چانه‌زنی و تنش داخلی بعنوان سازوکار کنترل اجتماعی. این دوگانه، ایران را در وضعیتی قرار داده که می‌توان آن را «گروگان‌گیری ساختاری» نامید. در این وضعیت، جامعه هزینه می‌پردازد، اما در 

کالبدشکافی یک عقب‌ماندگی تاریخی زیر حاکمیت جمهوری اسلامی


در تاریخ ملت‌ها، گاه یک انقلاب نه دروازه‌ی پیشرفت، بلکه لحظه‌ی انحراف از مسیر توسعه می‌شود. ایرانِ ۱۳۵۷ از این منظر یکی از تراژیک‌ترین نمونه‌های جهان معاصر است. کشوری با موقعیت ژئوپولیتیک ممتاز، با یکی از بزرگترین ذخایر نفت و گاز جهان، با میراث تمدنی کم‌نظیر، با ظرفیت عظیم گردشگری تاریخی، طبیعی و فرهنگی، و با جامعه‌ای که در آستانه‌ی ورود به جهان مدرن قرار داشت، پس از انقلاب اسلامی (که شخصا آن را خیانت ۵۷ می‌نامم) نه تنها به قدرتی توسعه‌یافته بدل نشد، بلکه در بسیاری از شاخص‌ها از کشورهایی عقب افتاد که در همان مقطع یا از ایران ضعیف‌تر بودند یا هم‌تراز آن. امروز وقتی از ترکیه به‌عنوان قطب گردشگری، از قطر به‌عنوان بازیگر بزرگ گاز، از کره جنوبی به‌عنوان قدرت صنعتی و فن‌آوری، از

از اروپا پس از سلطه‌ی پاپ تا ایران زیر سایه‌ی ولایت فقیه


اروپا برای رسیدن به دولت مدرن، قانون، سکولاریسم و آزادی، مسیری کوتاه و ساده را طی نکرد. آنچه امروز در بسیاری از کشورهای اروپایی بعنوان دولت ملی، تفکیک نهاد دین از حکومت، استقلال قوه قضاییه، آزادی بیان، آموزش عرفی، انتخابات آزاد و حق تعیین سرنوشت مردم شناخته می‌شود، نتیجه چندین قرن نبرد میان قدرت سیاسی و قدرت مذهبی است. اروپا تنها زمانی توانست وارد دوران پیشرفت، صنعت، علم، رفاه و ثبات شود که توانست دخالت مستقیم کلیسا و پاپ را از حکومت کوتاه کند و میان ایمان شخصی و اداره کشور مرزی روشن ایجاد کند.در قرون وسطی، کلیسا در اروپا فقط یک نهاد مذهبی نبود. پاپ و دستگاه کلیسا بر آموزش، قضاوت، مشروعیت سلطنت، مالیات، جنگ، مالکیت، ازدواج، تولد، مرگ و حتی سبک زندگی مردم 

توافق یا تعویق بحران؟ جمهوری اسلامی در تنگنای بقا، ایران در آستانه‌ی تغییر


ایران امروز در یکی از حساس‌ترین مقاطع تاریخ معاصر خود ایستاده است. از یک سو، مذاکرات میان جمهوری اسلامی و ایالات متحده بار دیگر به صدر اخبار بازگشته و از سوی دیگر، سایه جنگ، تحریم، فروپاشی اقتصادی و ناامنی منطقه‌ای همچنان بر سر کشور سنگینی می‌کند. در چنین شرایطی، مهمترین پرسش این نیست که آیا میان تهران و واشنگتن توافقی حاصل خواهد شد یا نه. پرسش اصلی این است که آیا جمهوری اسلامی می‌تواند با استفاده از مذاکرات، یک بار دیگر بقای خود را تمدید کند یا اینکه جامعه ایران و اپوزیسیون خواهند توانست از این مرحله تاریخی برای گذار به آینده‌ای متفاوت استفاده کنند. مذاکرات میان آمریکا و جمهوری اسلامی را نباید صرفا بعنوان اختلافی فنی بر سر تعداد سانتریفیوژها، درصد غنی‌سازی یا زمان رفع 

فروپاشی گفتار در جنبش‌های تحت فشار؛ از خشونت کلامی تا مهندسی تفرقه و ضرورت وقار در ملی‌گرایی ایرانی


در تاریخ جنبش‌های سیاسی، لحظاتی وجود دارد که سرنوشت یک جریان نه در میدان نبرد، نه در پای صندوق رأی، و نه حتی در اتاق‌های تصمیم‌گیری، بلکه در زبان شکل می‌گیرد. زبان، پیش از آن‌که ابزار بیان باشد، سازنده واقعیت روانی یک جامعه است. هر واژه‌ای که در فضای عمومی تکرار می‌شود، نه‌تنها احساسات را منتقل می‌کند، بلکه مرزهای اعتماد، همبستگی و مشروعیت را نیز ترسیم می‌نماید. از همین روست که در بسیاری از جنبش‌های ملی، سقوط از جایی آغاز شده که گفتار از خرد فاصله گرفته و به خشونت کلامی، تحقیر و تخریب آلوده شده است. در فضای سیاسی ایران، به‌ویژه در سال‌های اخیر که جامعه تحت فشار هم‌زمان سرکوب داخلی، بحران اقتصادی، جنگ و ناامنی منطقه‌ای قرار گرفته، افزایش 

نوروز، ناخودآگاه جمعی و پایداری هویت ملی؛ تقابل ملت ایران با حکومت ایدئولوژیک

در تاریخ ملت‌ها لحظاتی فرا می‌رسد که یک آیین، یک زبان، یک روایت یا حتی یک جشن، از سطح یک رسم اجتماعی فراتر می‌رود و به بخشی از ساختار روانی و تاریخی یک ملت تبدیل می‌شود. در چنین لحظاتی، آن نماد دیگر فقط یک سنت نیست، بلکه نشانه بقا و استمرار یک هویت است. در ایران، نوروز دقیقاً چنین جایگاهی دارد. نوروز فقط آغاز سال نیست، بلکه یادآور تداوم تاریخی ملتی است که بارها دولت‌ها را از سر گذرانده اما خود باقی مانده است. ملتی که در طول هزاران سال، با وجود شکست‌ها، اشغال‌ها، انقلاب‌ها، خیانت ها و حکومت‌های گوناگون، پیوستگی خود را حفظ کرده و هر بار از دل بحران، دوباره به خویشتن خویش بازگشته است. در دوره‌هایی که حکومت‌ها کوشیده‌اند هویت مذهبی و ایدئولوژیک

از جنگ خارجی تا جنگ روانی داخلی؛ تحلیل رفتار حکومت‌های اقتدارگرا در برابر جامعه و اپوزیسیون

در دوره‌هایی که یک حکومت ایدئولوژیک با بحران جدی روبه‌رو می‌شود، واکنش آن فقط در میدان نظامی یا امنیتی دیده نمی‌شود، بلکه در حوزه روان‌شناسی سیاسی و کنترل اجتماعی نیز تشدید می‌گردد. تاریخ نشان داده است که هنگامی که یک ساختار ایدئولوژیک در برابر تهدید خارجی یا ضعف داخلی قرار می‌گیرد، به جای کاهش تنش، به سمت افزایش فشار داخلی، گسترش تهدید، و ایجاد فضای بی‌اعتمادی حرکت می‌کند. این پدیده در ادبیات علوم سیاسی به عنوان یکی از نشانه‌های مرحله دفاعی حکومت‌های بسته شناخته می‌شود. در چنین شرایطی، هنگامی که اقتدار نظامی و امنیتی یک ساختار ایدئولوژیک به واسطه جنگ تضعیف میشود، حکومت تلاش می‌کند همزمان دو هدف را دنبال کند

ایران در نقطه عطف تاریخ؛ از جنگ ایدئولوژیک تا بحران بقا در جمهوری اسلامی

در تحلیل هر جنگی، به‌ویژه جنگی که میان یک حکومت ایدئولوژیک و مجموعه‌ای از قدرت‌های جهانی شکل می‌گیرد، نخستین خطای روش شناختی آن است که آن را به یک حادثه مقطعی یا تصمیم ناگهانی تقلیل دهیم. جنگی که در زمستان ۱۴۰۴و بهار ۱۴۰۵بر ایران کشیدهشد، نه محصول یک اختلاف کوتاه مدت، بلکه نتیجه یک روند انباشتی در چهار دهه گذشته بود؛ روندی که در آن ایدئولوژی انقلابی، ساختار امنیتی منطقه، برنامه هسته‌ای، توسعه نظامی و شبکه نفوذ منطقه‌ای به تدریج به نقطه‌ای رسید که امکان مدیریت بحران از طریق دیپلماسی از میان رفت و منطق بازدارندگی جای خود را به منطق برخورد داد. هانس مورگنتا در نظریه واقع گرایی کلاسیک تأکید می‌کند که جنگ زمانی رخ می‌دهد که توازن 

امید ایرانیان به سقوط جمهوری اسلامی برای ماندن و ساختن، در برابر فرار و پناهندگی

تحولات نظامی اخیر که ساختار قدرت جمهوری اسلامی را هدف قرار داده است، صرفا یک رخداد ژئوپلیتیک در خاورمیانه نیست. برای جامعه‌ی ایران این لحظه واجد معنایی عمیق‌تر است. در سطح تحلیل روانشناسی سیاسی، این وضعیت را می‌توان لحظه‌ای دانست که در آن یک جامعه تحت سلطه طولانی‌مدت، ناگهان افق واقعی تغییر را پیش روی خود می‌بیند. چنین لحظاتی در تاریخ ملت‌ها نادر است. آنها زمانی رخ می‌دهند که فشار خارجی، بحران داخلی و خشم انباشته اجتماعی به نقطه‌ی همگرایی برسند. ایران امروز دقیقا در چنین وضعیتی قرار گرفته است. جمهوری اسلامی در بیش از چهار دهه حکومت خود نه تنها یک نظام سیاسی اقتدارگرا بوده بلکه یک نظام ایدئولوژیک مسلح بوده است که 

انتقال قدرت در سایه‌ی جنگ؛ مجتبی خامنه‌ای و آخرین تناقض جمهوری اسلامی

برای ما که در این سرزمین زیسته‌ایم و سال‌ها سایه‌ی جمهوری اسلامی را بر زندگی و سرنوشت کشورمان دیده‌ایم، سخن گفتن از تغییر رهبر در این نظام تنها یک تحلیل نظری یا دانشگاهی نیست. این روایت تجربه‌ای تاریخی است که با زندگی روزمره‌ی ما گره خورده است. نسلی از ایرانیان در فضایی رشد کرده‌اند که در آن آزادی‌های مدنی محدود، اقتصاد فرسوده، و سیاست خارجی ماجراجویانه بخش جدایی‌ناپذیر واقعیت اجتماعی بوده است. اکنون پس از کشته شدن علی خامنه‌ای در جریان جنگ و علیرغم تهدیدهای آمریکا و اسرائیل برای حذف دوباره‌ی جانشین‌های رهبری، اعلام مجتبی خامنه‌ای به عنوان رهبر جدید از سوی مجلس سالمندان خبرگان، بی‌ارزش‌ترین خبری است که می‌تواند 

نامه‌ای سرگشاده به وزرای اروپایی درباره توهم دیپلماسی و پیامدهای آن

این نوشته نه از سر هیجان که از سر تجربه تاریخی و زیسته نسلی است که چهار دهه زیر سایه حکومتی ایدئولوژیک، امنیتی و فرقه محور زیسته است. جمهوری اسلامی برای ما یک مفهوم انتزاعی در گزارش‌های دیپلماتیک نیست. یک واقعیت عریان است که با زندان، اعدام، سرکوب خیابانی، صدور تروریسم، باج خواهی هسته‌ای و مهندسی بی ثباتی منطقه تعریف می‌شود. ایرانیانی که از این نظام گریخته‌اند، سال‌ها در پایتخت‌های اروپایی فریاد زدند که با یک دولت متعارف طرف نیستید. با ساختاری مواجه هستید که مشروعیت خود را نه از رأی شهروندان بلکه از قرائتی ایدئولوژیک و مأموریت محور برای تغییر موازنه منطقه‌ای می‌گیرد. شما اما دل به دیپلماسی کلاسیک بستید. گمان بردید با بیانیه، با نشست‌های چندجانبه، با بسته‌های تشویقی اقتصادی و 

اعلام دولت موقت در خلأ مشروعیت

واکاوی برنامه ده ماده‌ای مریم رجوی و ادعای حاکمیتی شورای مقاومت

اعلام «دولت موقت» از سوی شورای ملی مقاومت یا سازمان مجاهدین خلق همزمان با آغاز حملات ایالات متحده و اسرائیل به مواضع سپاه پاسداران و مراکز امنیتی جمهوری اسلامی و معدوم شدن دیکتاتور تهران، رهبر جمهوری اسلامی، علی خامنه‌ای در همان روز نخست، نه فقط یک موضع‌گیری سیاسی بلکه یک ادعای حاکمیتی است. این ادعا، به ویژه وقتی بر اساس «برنامه ده ماده‌ای» مریم رجوی صورت می‌گیرد، مستلزم ارزیابی دقیق حقوقی، نظری و جامعه‌شناختی است. شورای ملی مقاومت یا سازمان مجاهدین خلق، مسئله صرفا مخالفت ایدئولوژیک نیست، بلکه پرسش اصلی مشروعیت، نمایندگی، سازوکار انتقال قدرت و نسبت 

اعلام دولت موقت شورای ملی مقاومت؛ ادعای مشروعیت بدون پشتوانه اجتماعی

در فضای آشفته و پرتنش سیاست ایران، هر طرحی که مدعی «انتقال حاکمیت به مردم» باشد، در نگاه نخست جذاب و امیدوارکننده به نظر می‌رسد. اما سیاست، عرصه نیت‌خوانی نیست، میدان ارزیابی قدرت اجتماعی، مشروعیت تاریخی، سرمایه نمادین و ظرفیت نهادی است. از همین منظر، اعلام «دولت موقت» از سوی شورای ملی مقاومت ایران و تکیه آن بر «برنامه ده ماده‌ای» ارائه‌شده توسط مریم رجوی نیازمند واکاوی دقیق، انتقادی و مبتنی بر اصول علوم سیاسی و روانشناسی اجتماعی است. مسئله اصلی این نیست که این شورا چه می‌گوید، بلکه این است که چه میزان از جامعه ایران آن را به عنوان نماینده خود می‌پذیرد. در نظریه‌های کلاسیک مشروعیت، از ماکس وبر تا هانا آرنت، مشروعیت نه با اعلامیه و بیانیه بلکه با 

بهارآریایی پس از فروپاشی اقتدار ایدئولوژیک و بازگشت امید ملی

خبر مرگ یا حذف رهبر یک نظام اقتدارگرا، در هر جامعه‌ای صرفاً یک رویداد شخصی یا حتی صرفاً حکومتی نیست، بلکه لحظه‌ای نمادین در تاریخ روان جمعی آن ملت محسوب می‌شود. در ایران معاصر، نام علی خامنه ای طی بیش از سه دهه با ساختار متمرکز قدرت، سرکوب سازمان‌یافته و استمرار ایدئولوژی رسمی گره خورده بود. از این رو، هرگونه خبر درباره پایان نقش او در رأس هرم قدرت، برای تمامی ایرانیان تنها معدوم گشتن یک فرد تلقی نمی‌شود، بلکه به معنای شکستن یک سازه نمادین است که سال‌ها بر فراز ذهن ایرانیان سایه افکنده بود. برای فهم شادی و احساس رهایی که در واکنش به چنین خبری بروز می‌کند، باید به لایه‌های عمیق‌تر روانشناسی سیاسی جامعه ایران توجه کرد. ملت ایران در سال‌های اخیر با حجم عظیمی از فقدان و سوگ جمعی 

مرگ خامنه ای و آغاز فروپاشی یک اقتدار فرسوده در ایران

در تاریخ ملت‌ها لحظه‌هایی وجود دارد که تقویم را دوپاره می‌کنند؛ پیش از آن و پس از آن. مرگ علی خامنه ای از همین دست لحظات است. این رخداد را نمی‌توان به خاموشی زیستی یک فرد تقلیل داد. آنچه رخ داده، لرزش در ستون مرکزی نظامی است که بیش از چند دهه با تمرکز مطلق قدرت، امنیتی‌سازی جامعه، سرکوب سازمان‌یافته و مهندسی ترس بر ایران حکمرانی کرد. اگر این نظام را بنایی بدانیم که بر انحصار، تقدس‌سازی و حذف بنا شده بود، اکنون نخستین شکاف جدی در پیِ آن ستونِ نمادین پدید آمده است. جمهوری اسلامی از آغاز، مشروعیت خود را نه بر رضایت آزادانه ملت، بلکه بر تلفیقی از ایدئولوژی رسمی، انحصار روایت، و کنترل امنیتی استوار کرد. در این ساختار، رهبر صرفاً یک مقام سیاسی نبود؛ به محور اقتدار قدسی بدل شد

آیا بعد از جمهوری اسلامی جنگ داخلی می‌شود؟ اعتماد ملی و نقش رهبری شاهزاده رضا پهلوی در مدیریت گذار

هیچ پرسشی امروز در ذهن جامعه‌ی ایران سنگین‌تر از این نیست که اگر جمهوری اسلامی فروبپاشد، آیا کشور به سوی جنگ داخلی خواهد رفت یا نه. این پرسش نه از سر بدبینی بلکه از دل تجربه تاریخی برمی‌خیزد. ملتی که انقلاب را تجربه کرده، جنگ خارجی را از سر گذرانده، سرکوب‌های خونین را دیده و هر روز فروپاشی کشورهای منطقه را در قاب رسانه‌ها مشاهده کرده است، حق دارد از آینده بپرسد. ترس از هرج و مرج یک واکنش طبیعی است. آنچه اهمیت دارد نحوه مواجهه با این ترس است.به عنوان یک روزنامه‌نگار که تحولات منطقه را سال‌ها دنبال کرده‌ام، به عنوان روانشناسی که سازوکارهای اضطراب جمعی را می‌شناسم، و به عنوان یک ملی‌گرایی که ایران را فراتر از هر ایدئولوژی می‌داند، باور دارم پاسخ به 

برادرم در بند، ایران در قلب؛ روایت یک تعهد ملی

آنچه در شانزدهم فوریه ۲۰۲۶ بر من گذشت، تنها یک خبر نبود؛ گویی ترک عمیقی در بنیان روان و هویتم افتاد. آن روز فهمیدم برادرم در ایران، به دست لباس شخصی‌های وابسته به نظام جمهوری اسلامی، با خشونتی غیرقابل وصف بازداشت شده است. همان لباس شخصی‌هایی که جوانی نخبه، فارغ‌التحصیل کارشناسی ارشد معماری با معدل ۱۹٫۵۰ را با دهانی خونین، کشان‌کشان بر زمین برده بودند.در آن لحظه، زمان در ذهنم ایستاد. من که سال‌هاست در خارج از کشور با قلمم مبارزه می‌کنم و هر روز ساعاتی از عمرم را، با تعهد به وجدانم، صرف نوشتن، تحلیل و افشاگری کرده‌ام، ناگهان با واقعیتی عریان و شخصی روبرو شدم: سرکوبی که درباره‌اش می‌نوشتم، این بار به خانه خودم رسیده بود. این تجربه را نمی‌توان صرفا در قالب  

از شوک تا ایستادگی؛ روایت روانِ انسان ایرانی در روزگار سرکوب و بیداری

هر ملتی در تاریخ خود لحظه‌ای دارد که ناگهان از خواب عادت بیدار می‌شود. نه با صدای ناقوس جشن، بلکه با ضربه‌ای بر جان. ایران امروز در چنین لحظه‌ای ایستاده است. سال‌هایی که گذشت، فقط مجموعه‌ای از خبرهای بازداشت و سرکوب نبود؛ این سال‌ها آرام‌آرام روح جمعی ما را دگرگون کرد. ما تنها شاهد رویدادهای سیاسی نبودیم، بلکه در عمق روان خود تجربه‌ای مشترک از شوک، اضطراب، خشم و سپس آگاهی را پشت سر گذاشتیم.همه‌چیز اغلب از یک لحظه شروع می‌شود. لحظه‌ای که تلفن زنگ می‌زند، یا در خانه به صدا درمی‌آید، یا خبری در شبکه‌های اجتماعی منتشر می‌شود: «او را بردند» یا «او را کشتند»؛ در آن ثانیه، زمان شکل عادی خود را از دست می‌دهد. ذهن سنگین می‌شود. صداها دور می‌شوند. کلمات درست شنیده نمی‌شوند. روانشناسان به این وضعیت 

ایران خانه مشترک ماست، نه میدان تقسیم؛ تمامیت ارضی خط قرمز ملت ایران

در هندسه‌ی حقوق عمومی مدرن، دولت – ملت بر سه پایه استوار است: سرزمین مشخص، جمعیت پایدار و حاکمیت سیاسی. از میان این سه، سرزمین نه یک مؤلفه صرفا اداری بلکه بستر عینی تحقق اراده‌ی تاریخی یک ملت است. بدون قلمرو مشخص، حاکمیت به ادعایی انتزاعی و قانون به متنی بی‌ضمانت اجرا تبدیل می‌شود. تمامیت ارضی در این چارچوب یک احساس یا شعار نیست، بلکه شرط وجودی دولت – ملت و تضمین‌کننده‌ی نظم عمومی و امنیت جمعی است. هرگاه این اصل تضعیف شود، بنیان اعتماد ملی و انسجام اجتماعی نیز آسیب می‌بیند و کشور در معرض رقابت‌های مخرب داخلی و خارجی قرار می‌گیرد. این اصل باید با صراحت تعریف شود: تمامیت ارضی ایران خط قرمز ملی 

قیام دانشجویان در آینه‌‌ی هویت ملی و بازخوانی مسئولیت دیاسپورا

در روزگاری که دانشگاه‌های ایران بار دیگر به کانون خروش‌های صریح و ساختارشکن بدل شده‌اند، صحنه‌ای دوگانه در برابر دیدگان ناظران تاریخ شکل گرفته است: از یک‌سو دانشجویانی که در دل فضای امنیتی، با آگاهی از هزینه‌های سنگین، زبان به نقد بنیادین ساختار سیاسی می‌گشایند و خواهان دگرگونی‌های عمیق در نسبت دولت و ملت می‌شوند؛ و از سوی دیگر بخشی از دانشجویان ایرانی مقیم خارج از کشور که سکوت، احتیاط یا فاصله‌گیری تحلیلی را برگزیده‌اند. این دو تصویر، صرفا تفاوتی رفتاری نیست؛ بلکه بازتاب شکافی عمیق در تجربه زیسته، درک از مخاطره، و برداشت از مسئولیت تاریخی در قبال ایران است. دانشگاه در ایران هرگز نهادی صرفا آموزشی نبوده است؛ بلکه نهادی تمدنی – سیاسی با حافظه‌ای انباشته از فراز و فرودهای ملی 

روانشناسی چندپارچگی در تبعید: تحلیلی درباره تفرقه، بدبینی و ضرورت بازسازی اعتماد میان ایرانیان خارج از کشور

جامعه ایرانیان خارج از کشور در سال های اخیر در شرایطی قرار گرفته است که می توان آن را فشار روانی جمعی مزمن نامید. ترکیب اخبار پرتنش از داخل ایران، فاصله از سرزمین مادری، احساس ناتوانی در تاثیرگذاری مستقیم بر رویدادها و در عین حال امید به تغییر، مجموعه ای از هیجان های شدید و گاه متناقض را به وجود آورده است. خشم، اندوه، امید، اضطراب، احساس مسئولیت و حتی حس گناه ناشی از دور بودن از صحنه اصلی، همگی در ذهن بسیاری از مهاجران ایرانی حضور همزمان دارند. در چنین فضایی، مهاجرت صرفا جابه جایی جغرافیایی نیست، بلکه انتقال یک تاریخ عاطفی و روانی به محیطی جدید است. انسان ها خاطره های جمعی خود را نیز با خود می آورند و اگر این تجربه ها به 

روان‌شناسی تفرقه در جنبش‌های ملی؛ تحلیلی بر کنش‌های افراطی

احسان تاری‌نیا – مقاله پیش رو تحلیلی روان‌شناختی از فضای منازعات سیاسی پیرامون پادشاهی‌خواهی و جایگاه شاهزاده رضا پهلوی است که از منظر یک ملی‌گرا نوشته شده و تلاش دارد بدون ورود به تخریب اشخاص، سازوکارهای روانی و اجتماعیِ تفرقه‌آفرین را بررسی کند. هدف این نوشتار دفاع از یک منش ملی و عقلانی است؛ منشی که فراتر از هیجان‌های مقطعی، منافع بلندمدت ایران را در نظر می‌گیرد و نسبت به پدیده‌هایی که ناخواسته به سود جمهوری اسلامی تمام می‌شوند، هشدار می‌دهد.در هر جنبش سیاسی، به‌ویژه جنبش‌هایی که حول یک نماد ملی شکل می‌گیرند، پدیده‌ای به‌نام توهم نمایندگی دیده می‌شود. این وضعیت زمانی رخ می‌دهد که فرد یا گروهی کوچک، بدون داشتن مشروعیت رسمی یا پشتوانه ساختاری، خود را سخنگو، نماینده یا حتی تفسیرگر انحصاری یک رهبر یا 

ملت، مشروعیت و رهبری: چرا شاهزاده رضا پهلوی می‌تواند محور همگرایی ملی باشد؟

در سپهر پرآشوب سیاست ایران، جایی که تاریخ معاصر با زخم‌های عمیق ایدئولوژیک، گسست‌های هویتی و بحران‌های مزمن مشروعیت درهم تنیده شده است، بحث درباره رهبری سیاسی نه صرفاً یک انتخاب فردی بلکه مسئله‌ای مرتبط با بازسازی «اعتماد جمعی» و «سرمایه نمادین ملی» است. از منظر یک ایراندوست که ملت را به‌مثابه یک پیکره تاریخی، فرهنگی و روانی واحد می‌بیند، پرسش اصلی این نیست که چه کسی قدرت را به دست می‌گیرد، بلکه این است که چه کسی قادر است شکاف‌های انباشته‌شده را در سطح روان جمعی ترمیم کند و ظرفیت همگرایی ملی را فعال سازد. در این چارچوب، نام شاهزاده رضا پهلوی به‌عنوان یک دالّ سیاسی و روانی مطرح می‌شود که فراتر از یک فرد، نماینده نوعی پیوستگی تاریخی و سرمایه هویتی است. برای فهم این مسئله باید ابتدا به ماهیت 

روایتی برای شفافیت؛ پاسخ به ابهامات پیرامون تجمع ۱۰ ژانویه در لوکزامبورگ

چند روزی است که جمعی از ایرانیان عزیز و مورد احترام از اینجانب درخواست می‌کنند فعالیتی را که از سوی گروهی از دانشجویان در حال انجام است مورد حمایت قرار دهم. با وجود آنکه تجربه‌ای تلخ و شخصی تازه ای از یکی از افراد این گروه داشته‌ام و آن را نیز صریحاً بیان کرده‌ام، همچنان این درخواست‌ها ادامه دارد. لازم می‌دانم تأکید کنم که در شرایط فعلی، به هیچ وجه امکان حمایت از این گروه برای بنده فراهم نیست، مگر آنکه صداقت نیت و شفافیت عملکردشان برایم به‌طور مستند و قابل اتکا اثبات شود. از آنجا که بنا به درخواست دو نفر از این عزیزان، پیامی در گروه‌های دانشجویی در حال انتشار است و با توجه به شناختی که از بنده دارند، از من خواستند برای جلوگیری از سوءبرداشت و روشن شدن افکار عمومی، نسبت به بیانیه‌ای که آقای آرمان زرین در گروه دانشجویی درباره تجمع ۱۰ ژانویه ۲۰۲۶ در لوکزامبورگ و با نام بردن از

وقار در اعتراض: مبارزه‌ای با گفتار نیک، کردار نیک، پندار نیک

ملی‌گرایی اگر تنها به هیجان فروکاسته شود، به‌سرعت به خشم تبدیل می‌شود؛ اما اگر با آگاهی و خودشناسی همراه گردد، به منش تبدیل می‌شود. آنچه یک ایران‌دوست واقعی را از یک معترض خشمگین جدا می‌کند، نه شدت مخالفت او، بلکه کیفیت روانی و اخلاقی مبارزه اوست. تاریخ ایران بارها نشان داده است که ملت ما زمانی توانسته از بحران‌های بزرگ عبور کند که نیروی اخلاقی خود را از دست نداده است؛ زیرا قدرت واقعی یک ملت، پیش از آن‌که در ابزارهای سیاسی یا نظامی باشد، در ساختار روانی و فرهنگی شهروندان آن نهفته است. امروز نیز مسئله اصلی تنها مخالفت با یک ساختار سیاسی نیست؛ مسئله این است که ما در جریان این مخالفت، چه نوع شخصیت جمعی برای خود می‌سازیم. آیا شخصیتی عصبی، واکنشی و توهین‌محور می‌سازیم، یا شخصیتی آرام، استوار و متکی بر اعتمادبه‌نفس تاریخی؟ پاسخ به این 

نمایش ۲۲ بهمن، جشن ایران فروشی؛ سالی که ایران را فروختند و ملت را به اسارت گرفتند

من از نسلی می‌آیم که انقلاب ۵۷ را نه «پیروزی»، که نقطهٔ سقوط یک ملت می‌داند. سقوطی که نه در یک روز، که در یک روند شکل گرفت؛ روندی از ساده‌لوحی سیاسی، ائتلاف‌های بی‌پرنسیب، و خیانتی که با نام «مردم» انجام شد اما در نهایت، مردم را به زنجیر کشید. امروز، در آستانهٔ سالروز جشن ننگین ۲۲ بهمن، این پرسش دوباره پیش روی ماست: چگونه انقلابی که وعدهٔ آزادی می‌داد، به استبدادی بدل شد که حتی حضور نمایشی در راهپیمایی‌اش را با تهدید خانواده‌های زندانیان تأمین می‌کند؟ انقلابی که قدرت عریان را به دست گروهی سپرد که از همان ابتدا نشان دادند ایران را نه به‌عنوان «کشور»، بلکه به‌عنوان «غنیمت ایدئولوژیک» می‌بینند. روحانیت سیاسی با مهارتی بیمارگونه، سوار بر موج نارضایتی شد و با مصادرهٔ مفاهیمی چون عدالت، استقلال و معنویت، قدرت را قبضه کرد. این 

انقلاب، رهبری و همگرایی ملی: چرا سلبریتی ها و کنشگران به‌تنهایی کافی نیستند؟

در تاریخ معاصر، بسیاری از انقلاب‌ها نه به دلیل نبود نارضایتی اجتماعی بلکه به دلیل فقدان رهبری سازمان‌دهی‌شده یا وجود رهبری نامناسب، یا به بی‌ثباتی کشیده شده‌اند یا نتوانسته‌اند اهداف دموکراتیک خود را تحقق بخشند. پژوهش‌های علوم سیاسی نشان می‌دهد که «فرایند انقلاب» تنها مرحله سرنگونی نیست؛ بلکه مهم‌ترین مرحله آن «ساختن نظم سیاسی جدید» است، و این مرحله وابسته به رهبری دارای توان نظری، سازمانی و نهادی است. مطالعات تطبیقی نشان می‌دهد انقلاب‌های موفق معمولاً به «رهبری دارای چشم‌انداز و ظرفیت سازمانی» نیاز دارند، نه صرفاً چهره‌های نمادین اعتراض. از دیدگاه روان‌شناسی سیاسی، جامعه در دوره‌های بحران به دنبال «مرجع ثبات» می‌گردد؛ فرد یا نهادی که بتواند تضادهای اجتماعی را به اجماع تبدیل کند. در چنین شرایطی، نقش 

فرقه مجاهدین خلق و جریان‌های تجزیه‌طلب تهدیدی برای آینده ایران

من امروز بیش از هر زمان دیگری باور دارم که مسئله اساسی سیاست ایران تنها گذار از جمهوری اسلامی نیست؛ مسئله اصلی این است که چه نیرویی می‌تواند ایران را از مرحله گذار بدون فروپاشی، بدون جنگ داخلی و بدون خطر تجزیه عبور دهد. تجربه تاریخی منطقه، از عراق تا سوریه و لیبی، به ما نشان داده است که سقوط یک نظام سیاسی بدون وجود یک رهبری ملی مشروع و مورد اجماع، می‌تواند به سال‌ها بی‌ثباتی، دخالت خارجی و حتی از دست رفتن یکپارچگی سرزمینی منجر شود. به همین دلیل، امروز بیش از هر زمان دیگر، مسئله «رهبری ملی» به مهم‌ترین موضوع سیاست اپوزیسیون ایران تبدیل شده است. در میان همه جریان‌های سیاسی مخالف جمهوری اسلامی، تنها شخصیتی که توانسته است فراتر از مرزبندی‌های ایدئولوژیک، اعتماد بخش بزرگی از نیروهای ملی‌گرا، جمهوری‌خواه، مشروطه‌خواه

۱۴ فوریه‌ی ۲۰۲۶؛ از «همدردی نمادین» تا «کنش ملی اثرگذار»

احسان تاری نیا – تحولات سیاسیِ پایدار، نه بر شانه‌های هیجان‌های زودگذر، بلکه بر بنیان انباشت قدرت اجتماعیِ قابل مشاهده و قابل محاسبه شکل می‌گیرند. تجربه‌ی جنبش‌های ملی در قرن بیستم و بیست‌ویکم، از اروپای شرقی تا آمریکای لاتین، به‌روشنی نشان داده است که گذار از نظم‌های اقتدارگرا زمانی شتاب می‌گیرد که «خواست عمومی» از سطح اعتراض‌های پراکنده و احساسی، به سطح کنش هماهنگ، منسجم و قابل سنجش ارتقا یابد. در چنین چارچوبی، تجمع ۱۴ فوریه‌ی ۲۰۲۶ که به فراخوان شاهزاده رضا پهلوی و به‌صورت هم‌زمان در سه مرکز اصلی جهان برگزار می‌شود، اهمیتی به‌مراتب فراتر از یک گردهمایی اعتراضی دارد. این رویداد را باید به‌مثابه ابزار سیاسیِ تبدیل سرمایه‌ی اجتماعیِ پراکنده به قدرت نمایندگی ملی تحلیل کرد؛ ابزاری که می‌تواند فاصله‌ی مزمن میان اعتراض و اثرگذاری

روان‌شناسی معترضان ایرانی پس از سرکوب‌ها: چگونه می‌توان هم ایستادگی کرد و هم سلامت روان را حفظ نمود

جنبش‌های اعتراضی، علاوه بر اینکه پدیده‌هایی سیاسی هستند، تجربه‌هایی عمیقاً روانی نیز محسوب می‌شوند. افرادی که در چنین جنبش‌هایی حضور دارند، تنها با یک ساختار سیاسی مواجه نیستند، بلکه هم‌زمان با ترس، خشم، امید، اندوه و فشارهای شدید ذهنی روبه‌رو می‌شوند. در ایرانِ سال‌های اخیر، اعتراضات گسترده و برخوردهای خشونت‌آمیز با معترضان، یک تجربه روانی جمعی ایجاد کرده است که آثار آن هم در داخل کشور و هم در میان ایرانیان خارج از کشور دیده می‌شود. در چنین شرایطی، صحبت از سلامت روان به هیچ وجه به معنای کنار گذاشتن اعتراض نیست؛ برعکس، سلامت روان یکی از عوامل مهم استمرار مبارزه مدنی است، زیرا جنبشی که کنشگران آن دچار فرسودگی شدید شوند، 

از دولت‌سازی مدرن تا مسئولیت تاریخی امروز

احسان تاری‌نیا – ایران امروز در یکی از حساس‌ترین و تعیین‌کننده‌ترین مقاطع تاریخ معاصر خود قرار گرفته است. تداوم بحران مشروعیت سیاسی، فرسایش اعتماد عمومی، ناتوانی ساختار حکمرانی در پاسخ‌گویی به مطالبات جامعه و سرکوب سازمان‌یافته اعتراضات مردمی، مسئله آینده قدرت سیاسی را به یکی از بنیادی‌ترین دغدغه‌های ملت ایران بدل کرده است. دیگر پرسش اصلی این نیست که جمهوری اسلامی با چه بحران‌هایی روبه‌روست، بلکه این است که پس از آن چه خواهد آمد و چه نیرویی می‌تواند هم نماینده خواست عمومی مردم ایران باشد و هم در سطح بین‌المللی از اعتبار، عقلانیت و قابلیت تعامل برخوردار شود. در چنین شرایطی، بحث از آلترناتیو جمهوری اسلامی از سطح گفت‌وگوهای نظری و محفلی عبور کرده و به ضرورتی تاریخی تبدیل شده است. این پرسش به طور هم‌زمان دو سطح را در بر 

دیپلماسی اجباری و بحران اقتدار؛ چرا جمهوری اسلامی دیگر بازیگر مذاکره‌پذیر نیست

احسان تاری‌نیا* –روند انقلاب‌گونه اعتراضات اخیر ایران که از ۲۸ دسامبر ۲۰۲۵ آغاز شد، به زبانی بیرحمانه حقیقت ماهیت حکومت جمهوری اسلامی را در مقابل چشم جهانیان عریان کرد. این خیزش اجتماعی در آغاز با اعتراضات علیه وضعیت اقتصادی و سقوط ارزش پول ملی شروع شد، اما در مدت بسیار کوتاه به یک بحران سیاسی عمیق تبدیل شد؛ بحرانی که حکومت را به آستانه‌ی فروپاشی مشروعیت کشانده است. این اعتراضات نه اعتراضات پراکنده‌ی اقتصادی پیشین، که محصول انباشته‌ای از سرخوردگی اجتماعی، سرکوب ساختاری، فساد سیستماتیک و فقدان نمایندگی واقعی سیاسی است. برخلاف تحلیل‌های ساده‌انگارانه، این امواج اعتراضی بیش از همه نشان‌دهنده‌ی شروع یک گسست تاریخی میان مردم و حاکمیت ایدئولوژیک مذهبی است که دیگر نه

پروژه آلوده‌سازی اپوزیسیون: از داخل می‌زنند، نه از بیرون

خیانتِ بی‌هویت: از بسیج دانشجویی تا اپوزیسیون اینستاگرامی.

این‌ها همان نان‌به‌نرخ‌روزخورهایی هستند که با سهمیه بسیج وارد دانشگاه شدند، با کارت انجمن اسلامی بالا رفتند، و سال‌ها برای جمهوری اسلامی سینه پاره کردند. همان‌ها که در فضای دانشگاه نقش بازوی ایدئولوژیک نظام را بازی می‌کردند، با ادبیات اصلاح‌طلبانه مردم‌فریب، سرکوب را بزک می‌کردند و «نظام» را قابل اصلاح جا می‌زدند. همان‌هایی که هنگام انتخابات نمایشی، از دانشگاه های اروپایی اتوبوس هماهنگ می‌کردند تا صف رأی‌دادن جلوی سفارت جمهوری اسلامی را پر کنند و به ماشین مشروعیت‌بخشی رژیم سوخت برسانند. این گذشته، اتفاقی یا حاشیه‌ای نیست؛ شناسنامه سیاسی آن‌هاست. امروز، همین جماعت با همان کارنامه ننگین، یک‌شبه تغییر لباس داده‌اند. با سهمیه و حمایت همان نظام، به‌عنوان 

«ننگ بر سه فاسد: مُلا، چپی، مجاهد» 

کالبدشکافی یک خیانت تاریخی به ایران

در تاریخ جنبش‌های اجتماعی، برخی شعارها صرفاً ابزار تخلیه خشم یا هیجان جمعی نیستند، بلکه به‌تدریج به اسناد فشرده حافظه تاریخی بدل می‌شوند؛ گزاره‌هایی کوتاه که حاصل تجربه زیسته، آزمون‌وخطا و انباشت آگاهی جمعی‌اند. شعار «ننگ بر سه فاسد: مُلا، چپی، مجاهد» یا «مرگ بر سه فاسد: مُلا، چپی، مجاهد» از همین جنس است. این جمله نه محصول یک موج احساسی زودگذر، بلکه نتیجه بیش از چهار دهه تجربه مستقیم ملت ایران با سه جریان مشخص است که هر یک، به شیوه‌ای متفاوت اما با پیامدی مشترک، در تخریب دولت–ملت ایران نقش ایفا کرده‌اند. این شعار، داوری اخلاقی ساده نیست؛ یک جمع‌بندی تاریخی است. در آن، «ننگ یا مرگ» نه به‌معنای توهین، بلکه به‌مثابه حکم مسئولیت تاریخی به کار می‌رود. سه جریان نام‌برده، هر یک در مقاطع حساس تاریخ معاصر ایران، یا مستقیماً در 

از غزه تا تهران؛ حقوق بشر آن‌جا که انتخاب می‌شود

در تاریخ معاصر، سکوت همیشه نشانه بی‌خبری یا بی‌تفاوتی نبوده است. گاه سکوت، دقیق‌ترین و حساب‌شده‌ترین شکل موضع‌گیری است؛ موضعی که نه از ناتوانی، بلکه از آگاهی و انتخاب آگاهانه زاده می‌شود. آنچه از دسامبر ۲۰۲۵ به بعد در قبال خیزش ملی مردم ایران رخ داد، دقیقاً از همین جنس بود: سکوتی سازمان‌یافته، گزینشی و معنادار. در حالی که خیابان‌های ایران شاهد سرکوب و قتل عام کم‌سابقه، کشتار معترضان، بازداشت‌های گسترده، قطع اینترنت و راه های تماس و خاموش‌سازی سیستماتیک جامعه بود، بخش بزرگی از جهانِ مدعی اخلاق، آزادی و حقوق بشر، یا ترجیح داد نبیند یا وانمود کرد که نمی‌فهمد. این در حالی است که همان صداها، همان چهره‌ها و همان جریان‌ها، در موضوعات دیگر نه‌تنها ساکت نبودند، بلکه با بیشترین حجم احساس، تصویر، هشتگ و نمایش، خود را در صف نخست «دفاع از مظلوم» قرار داده بودند

اتحادیه اروپا سپاه را تروریستی اعلام کرد؛ لوکزامبورگ چه می‌کند؟

امروز نوبت ماست: از سکوت تا مسئولیت در قلب اروپا

تروریستی اعلام کردن سپاه پاسداران، اگر به معنای واقعی کلمه جدی گرفته شود، اروپا را وارد مرحله‌ای کاملاً متفاوت می‌کند؛ مرحله‌ای که در آن دیگر نمی‌توان به بیانیه‌های سیاسی، محکومیت‌های لفظی یا تحریم‌های نمادین بسنده کرد. این تصمیم، به‌طور مستقیم دولت‌های عضو اتحادیه اروپا را موظف می‌کند که ساختارهای مالی، حقوقی و اداری خود را با الزامات مبارزه با تأمین مالی تروریسم منطبق سازند.... بسیاری از ساختارهای پوششی، به‌ویژه در قالب انجمن‌ها و گروه‌های فعال در محیط‌های دانشگاهی یا جوامع مهاجر، با صورت‌های مالی ظاهراً منظم و بی‌اشکال فعالیت می‌کنند، اما کارکرد واقعی آن‌ها در سطحی دیگر

پناهنده‌نمایی سیاسی و فروپاشی اخلاق همبستگی

در میانه خون و آتش در ایران، در میانه بازداشت، شکنجه و گورها، پدیده‌ای در بخشی از دیاسپورا رشد کرده که اگر نامش را دقیق نگذاریم به‌سرعت عادی می‌شود. پناهنده‌نمایی سیاسی یعنی کسی با روایت سرکوب و عنوان پناهنده سیاسی اقامت می‌گیرد اما بعد از گرفتن اقامت نه‌تنها هیچ کنش سیاسی معناداری ندارد بلکه حتی حداقل همدلی و حرمت را هم نسبت به خون کشته‌شدگان نگه نمی‌دارد و زندگی خود را با نمایش سفر و لذت و بی‌خیالی بر چهره‌ی همان فاجعه می‌چیند. اینجا بحث سفر رفتن نیست. بحث خوشی کردن نیست. بحث حق زندگی نیست. مسئله شکاف آشکار میان ادعا و واقعیت است. مسئله این است که هویت پناهندگی سیاسی تبدیل می‌شود به ابزار ارتقای زندگی و نه مسئولیت اخلاقی. این دقیقاً همان جایی است که باید بی‌پرده گفت با یک مشکل روانشناختی – اجتماعی روبه‌رو هستیم نه صرفاً یک سلیقه شخصی

پوپولیسمِ میکروسلبریتی و سیاستِ «مطالبه‌ی شخصی»: نقد یک تیپِ نوظهور در دیاسپورای ایرانی

یکی از ساده ترین و در عین حال مخرب ترین برداشت ها از سیاست این تصور است که سیاست مانند یک رابطه شخصی یا خدماتی عمل می کند. در این نگاه سیاستمدار یا چهره سیاسی کسی است که باید به طور مستقیم و فردی پاسخگو باشد درست شبیه یک فروشنده یک مدیر پشتیبانی یا یک چهره عمومی در فضای سرگرمی. این برداشت را می توان سیاست فهمی کودکانه نامید چون سیاست را به سطح روابط روزمره و شخصی فرو می کاهد. در این مدل فرد تصور می کند چون سوالی پرسیده یا انتقادی مطرح کرده پس طرف مقابل موظف است پاسخ شخصی بدهد. اگر پاسخی دریافت نشود این عدم پاسخ به سرعت به نشانه ای از ضعف بی صداقتی یا ترس تعبیر می شود. در اینجا هیچ توجهی به محدودیت زمان اولویت های سیاسی شرایط امنیتی یا سطح مسئولیت وجود ندارد. سیاست به جای یک میدان عمومی پیچیده به یک گفتگوی خصوصی تقلیل داده می شود

چرا همسایگان مسلمان و برخی قدرت‌های منطقه‌ای از سقوط جمهوری اسلامی هراس دارند؟

مسئله جمهوری اسلامی نیست، مسئله «پس از آن» است

درک رفتار دولت‌ها در قبال جمهوری اسلامی ایران، بدون توجه به منطق ژئوپلیتیک و محاسبات قدرت، تحلیلی سطحی و ناقص خواهد بود. در نظام بین‌الملل، تصمیم‌گیری‌ها نه بر پایه داوری اخلاقی، بلکه بر اساس هزینه، فایده، ثبات، پیش‌بینی‌پذیری و کنترل‌پذیری انجام می‌شود. از این منظر، آنچه بسیاری از بازیگران منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای را نگران می‌کند، نه خود جمهوری اسلامی به‌عنوان یک نظام ایدئولوژیک سرکوبگر، بلکه سناریوی پس از فروپاشی آن است؛ سناریویی که می‌تواند کل موازنه قدرت در خاورمیانه و جهان اسلام را دگرگون کند. جمهوری اسلامی، با وجود ماهیت ضدملی، ضددموکراتیک و بحران‌ساز خود، طی بیش از چهار دهه به یک بازیگر «نهادینه‌شده» 

Was vom Aufstand übrig bleibt: Die Protestwelle ist abgeflacht, doch das Mullah-Regime steht weiter unter Druck

Dagegen setzt Ehsan Tarinia Gilani Hoffnungen in Reza Pahlavi. Der Journalist, Übersetzer, Schriftsteller und Medienunternehmer mit iranisch-luxemburgischer Staatsangehörigkeit stammt aus Sanandadsch im kurdisch geprägten Westen Irans. Bereits im Alter von 16 Jahren begann er journalistisch zu arbeiten. In einem Umfeld umfassender staatlicher Zensur entwickelte sich das Schreiben für ihn zu einer Form stillen Widerstands. Aufgrund des politischen Drucks und mehrerer Verhaftungen verließ Tarinia den Iran. 

دردِ شما خصوصی نیست؛ دردِ ایران است

در میانهٔ زمستانی که خیابان، از گذرگاهِ روزمره به میدانِ امتحانِ انسان بدل شد، ایران بار دیگر به یاد آورد که آزادی، واژه‌ای تزئینی برای کتاب‌ها و سخنرانی‌ها نیست. آزادی، حقیقتی است پرهزینه که بهایش را از سینه‌های به‌نفس‌نفس‌افتاده می‌گیرد، از پاهایی که در هراس دویدند، از پنجره‌هایی که با صدای شلیک لرزیدند، و از دل‌هایی که از ترس عبور کردند تا به امید برسند. و باز، همان‌گونه که سال‌هاست تکرار می‌شود، پاسخِ قدرت به فریاد، گلوله بود؛ پاسخِ حکومتِ استبدادی به خواستِ زندگی، خاموش‌کردنِ صداها، قطع ارتباط‌ها و سیاه‌پوش‌کردنِ شهرها. آن‌چه بر مردم رفت، صرفاً یک خیزش یا اعتراض خیابانی نبود؛ زخمی بود عمیق بر حافظهٔ ملی، زخمی که قرار نیست با گذر زمان بسته شود. زیرا هر کشته، هر جان‌باخته، نه «عدد» است و نه «خبر». هر یک جهانی است فروپاشیده؛ نامی است که پشت آن مادری ایستاده با قاب عکسی در دست

نقدی بر گفتار بخشی از اپوزیسیون مهاجر در نسبت با ایران امروز

(در پاسخ به گزارش منتشرشده در ۱۷ ژانویهٔ ۲۰۲۶ مجله Lëtzebuerger Journal دربارهٔ ایرانیان لوکزامبورگ و مواضع «شخص دوم» آن گزارش)


یکی از محوری‌ترین خطوط فکری که در گزارش Lëtzebuerger Journal، به‌ویژه در سخنان یکی از مصاحبه‌شوندگان، به چشم می‌خورد، بدگمانی ساختاری نسبت به مفهوم رهبری است؛ بدگمانی‌ای که نه بر نقد سازوکار قدرت، بلکه بر نفی اصل نقش رهبری در دوران گذار استوار است. این نگاه، هرچند خود را با زبان «تجربهٔ تلخ ۵۷» و «ترس از دیکتاتوری دوباره» می‌آراید، در واقع بازتاب نوعی فلج‌شدگی سیاسی مزمن است که سال‌هاست گریبان بخشی از اپوزیسیون ایرانی را گرفته است. از منظر تاریخ سیاسی، هیچ ملتِ دربند و هیچ جامعهٔ تحت اشغال ایدئولوژیک، بدون محور رهبری ملی به آزادی نرسیده

"Reza Pahlavi, c'est la seule alternative actuellement. Il faut qu'il revienne." 

Ehsan Tarinia, Iranien du Luxembourg .


M. Tarinia énonce rapidement le nom de Reza Pahlavi, fils du chah qui a fui en 1979 et héritier du trône. "Pahlavi, c'est la seule alternative actuellement. Si vous allez dans la rue en Iran, on ne parle de personne d'autre. Il est très largement soutenu par les manifestants." Lui-même est convaincu que l'héritier du trône en exil aux États-Unis peut redresser le pays. "Il a déjà un programme pour renverser le régime, il veut ensuite organiser un référendum et il a aussi un programme pour après le référendum

«حقوق بشر» وقتی به نقاب سیاسی تبدیل می‌شود

فریب در پروژه‌های انحرافیِ پیرامون اعتراضات ایرانیان (چپ‌های ایدئولوژیک، شبکه‌های همسو با جمهوری اسلامی، مجاهدین خلق و مخالف‌نماها)

جنبش اعتراضی مردم ایران، صرفاً انفجار خشم یا واکنش به یک رخداد نیست؛ صورت‌بندی نوین یک مطالبه تاریخی است: بازپس‌گیری حاکمیت ملی از نظامی که دولت را به جای ملت نشانده و کشور را به جای «خانه مشترک ایرانیان» به «میدان اداره ایدئولوژیک» تبدیل کرده است. در چنین نبردی، میدان اصلی فقط خیابان نیست؛ میدان اصلی، معناست. آن‌که معنا را کنترل کند، مسیر را تعیین می‌کند؛ آن‌که روایت را بسازد، آینده را قاب می‌گیرد. به همین دلیل است که هر حرکت ملی بزرگ، هم‌زمان با سرکوب سخت، زیر فشار نفوذ نرم و انحراف روایی قرار می‌گیرد. اینجا دقیقاً نقطه‌ای است که مسئله رهبری ملی اهمیت حیاتی 

La communauté iranienne mobilisée mais divisée

Le mouvement en Iran se fait désormais sans Internet, coupé par les autorités pour éviter de donner un écho à la mobilisation. Il reste très difficile d'accès aujourd'hui. Ainsi, il est plus compliqué d’avoir des informations de première main. «Nous savons que les autorités ont coupé Internet, les réseaux téléphoniques. Pendant ce temps-là, des Gardiens de la Révolution tirent sur la foule», reprend Ehsan Tarinia. Le mouvement se poursuit de manière désorganisée, malgré la féroce répression. La télévision d'État iranienne a annoncé mercredi que 3 117 personnes avaient été tuées lors du mouvement de 

وقتی وعده جان می‌گیرد: نامه‌ای سرگشاده به پرزیدنت دونالد ترامپ درباره ایران، امید و مسئولیت تاریخی


آقای دونالد ترامپ،

رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا،

این نامه را نه با زبان تعارف می‌نویسم، نه با مصلحت‌اندیشی، نه با «نگرانی های عمیق»‌بی‌هزینه‌ای که سال‌هاست برای مردم ایران فقط خاکستر به‌جا گذاشته است. چون آنچه در ایران رخ می‌دهد، صرفاً «بحران داخلی» نیست؛ سرکوب سازمان‌یافته‌ی یک ملت است، همراه با شلیک مستقیم، بازداشت‌های گسترده، شکنجه، و قطع اینترنت برای پنهان‌کردن جنایت. و شما با کلماتی که گفتید این بحران را فقط تماشا نکردید؛ شما به آن امید دادید. امیدی که اگر بی‌پشتوانه رها شود

انقلاب را از لوکزامبورگ روایت نکنید

دربارهٔ سکوت‌های حساب‌شده، شجاعت‌های قرضی و ساده‌دلی‌های پرهزینه


این روزها اگر کسی فقط اخبار لوکزامبورگ را بخواند، ممکن است به این نتیجه برسد که مردم ایران هنوز نمی‌دانند چه می‌خواهند؛ که اعتراض‌ها پراکنده است؛ که شعارها مبهم‌اند؛ که رهبری وجود ندارد؛ و البته که نامی هست که «بهتر است گفته نشود».اما اگر همان شخص، حتی برای چند دقیقه، صدای خیابان‌های ایران را بشنود، اگر ویدئوها را ببیند، اگر فریادها را بشمارد، به واقعیتی کاملاً متفاوت می‌رسد: مردم داخل ایران انتخاب خود را کرده‌اند و نام شاهزاده رضا پهلوی را فریاد می زنند

Les droits humains à géométrie variable : quand il s’agit de l’Iran, on se tait


Le pouvoir de Khamenei, cherchant à imposer son récit, a qualifié toute référence positive au passé de « falsification de l’histoire » ou de « dépendance ». Mais ces étiquettes ont perdu leur efficacité face à l’expérience concrète de la population. La génération qui scande aujourd’hui le nom Pahlavi n’est ni héritière du régime précédent ni captive des médias d’autrefois ; c’est une génération qui a vécu la République islamique dans toutes ses dimensions et qui conclut désormais que le récit officiel ne correspond pas à la réalité

حقوق بشرِ گزینشی: وقتی نوبت ایران می‌رسد، سکوت می‌کنند


آنچه این روزها در ایران جریان دارد، واکنشی لحظه‌ای به یک تصمیم اقتصادی یا یک بحران مقطعی نیست. این خیزش، نتیجه‌ی سال‌ها انباشت سرکوب، تحقیر، دروغ رسمی و استبداد دینی است. جمهوری اسلامی، از ابتدا تا دوران رهبری خامنه‌ای، به‌تدریج تمام مکانیسم‌های اصلاح درونی را از کار انداخت؛ نهادهای انتخابی را بی‌اثر کرد، رسانه‌های مستقل را خاموش ساخت، و جامعه‌ی مدنی را به حاشیه راند. در چنین فضایی، خیابان به آخرین زبان مردم تبدیل می‌شود.

اما فریاد مردم ایران، تنها در داخل مرزها پژواک ندارد؛ یا دست‌کم باید می‌داشت. در جهانی که مدعی دفاع از حقوق بشر، آزادی

ایران، ملت و هویت: بازاندیشی در مفهوم ملیت و دین در عصر گذار


هویت، از افلاطون تا فوکو، هیچ‌گاه مفهومی ساکن نبوده است. افلاطون آن را در «ایده‌ی جاودان» می‌جست؛ ارسطو در «غایت و جوهر چیزها»؛ دکارت در «منِ اندیشنده»؛ و هیوم، بر خلاف آنان، در سیلان تجربه‌ی حسی که «من» را نه موجودی پایدار بلکه رشته‌ای از ادراکات می‌دانست. هگل، در پدیدارشناسی روح، این بحث را به عرصه‌ی تاریخ کشاند و گفت: آگاهی از خویش جز از رهگذرِ دیگری حاصل نمی‌شود؛ ملت‌ها نیز تنها در مواجهه با دیگر ملت‌ها خود را می‌شناسند. از این‌روست که ایران، به مثابه پدیده‌ای تاریخی، هویتش را در برخورد با دیگری ساخته است: از یونانیان تا مغولان و اروپاییان

مکانیسم ماشه و پایان جمهوری اسلامی؛ ایران در آستانه گذار


مکانیسم ماشه، اصطلاحی که تا همین چند سال پیش بیشتر در محافل دیپلماتیک شنیده می‌شد، امروز به واژه‌ای بدل شده است که در کوچه و خیابان ایران نیز زمزمه می‌شود. واژه‌ای که نه‌فقط نشان از بازی‌های سیاسی قدرت‌های جهانی دارد، بلکه معنای ملموسی برای زندگی روزمره میلیون‌ها ایرانی پیدا کرده است. هر بار که دلار به سقفی تازه می‌رسد، هر بار که کالاهای اساسی کمیاب‌تر می‌شوند، و هر بار که امید به بهبود وضع اقتصادی به سراب بدل می‌شود، سایه‌ی همین سازوکار بر سر ایران سنگینی می‌کند

ژست اخلاقی، واقعیت تلخ: چرا اروپا فلسطین را به رسمیت شناخت؟


تصمیم اخیر برخی کشورهای اروپایی برای به‌رسمیت شناختن کشور فلسطین، در نگاه نخست حرکتی انسانی، اخلاقی و مطابق با ارزش‌های دیرینه‌ی اروپا در دفاع از «حقوق بشر» و «خودمختاری ملت‌ها» جلوه می‌کند. اما اگر پرده‌ی ظاهرسازی‌ها کنار زده شود و این رخداد در بستر تاریخ و سیاست جهانی دیده شود، تصویری کاملاً متفاوت آشکار می‌گردد؛ تصویری که نه از قدرت اروپا، بلکه از ضعف آن سخن می‌گوید. اروپا امروز در موقعیتی قرار گرفته که بیش از هر زمان دیگر در هفتاد سال گذشته، نشانه‌های بحران را در تمام سطوح خود

آن سوی عشق


از روزی که نگاهت در تقدیرم نشست، جهان رنگی دیگر گرفت؛ گویی هستی لحظه‌ای درنگ کرد تا نام تو را در عمق جانم حک کند. از آن دم، هر صبح به روشنایی لبخندت آغاز شد و هر شب به آرامش حضورت سر بر بالش گذاشت.

تو برای من آغاز نبودی؛ ادامه‌ای بودی بر رؤیایی دیرین، بر تمنایی که در سایه‌روشن سال‌ها در دلم می‌بالید بی‌آنکه نامش را بدانم.

در کنار تو، هر چیز معنایی دیگر یافته است. نور خورشید با تو گرم‌تر می‌تابد؛ باد، بوی تو را با خود می‌آورد؛ و حتی سکوت، در حضورت، آوازی پنهان دارد که تنها قلب من معنایش را می‌فهمد

توازن وحشت؛ چرا جهان غرب با جمهوری اسلامی برخورد نمی‌کند؟

در نگاه نخست، آنچه بیش از هر چیز در برابر حکومت دیکتاتوری جمهوری اسلامی به چشم می‌آمد، سکوت سنگین و رفتار منفعلانهٔ جهان غرب بود. سکوتی که گاه به‌رغم تهدیدهای آشکار، برنامهٔ موشکی، غنی‌سازی اورانیوم، سرکوب داخلی و ترورهای برون‌مرزی جمهوری اسلامی، همچنان ادامه یافت. از این رو، سال‌ها چنین می‌نمود که اروپا و آمریکا، خود را به خواب خرگوشی زده‌اند؛ خوابی آگاهانه یا از سر غفلت که طی آن، آرمان‌های ادعایی غرب نظیر حقوق بشر، دموکراسی و امنیت بین‌الملل، زیر سایهٔ ملاحظات اقتصادی، منافع ژئوپلیتیکی و ترس از بی‌ثباتی، به فراموشی سپرده شده‌اند

خواب خرگوشی اروپا در برابر روباه اتمی جمهوری اسلامی

اروپا در برابر جمهوری اسلامی همانند مسافری است که بلیت قطار اشتباه در دست دارد، اما به‌جای آنکه پیاده شود، وانمود می‌کند که مقصد درست را انتخاب کرده است. چهار دهه است که سیاستمداران اروپایی، با چشمانی بسته و دلی لرزان، به یکی از خطرناک‌ترین دیکتاتوری‌های عصر حاضر مشروعیت داده‌اند. آن‌ها بارها فرصت داشتند تا چهره واقعی این رژیم را ببینند: حکومتی که در داخل مرزهایش بر خون و شکنجه بنا شده و در بیرون از مرزها با ترور و تهدید نفس می‌کشد. اما هر بار، به‌جای بیداری، چشم بر واقعیت بستند و در خواب خرگوشی خود فرو رفتند

اپوزیسیون گمشده: چرا مخالفان جمهوری اسلامی هنوز نتوانسته‌اند متحد شوند؟

مخالفت با جمهوری اسلامی کافی نیست. پرسش اصلی این است: چه نیرویی می‌تواند جایگزین آن شود و ایران را از این تاریکی به سوی نور ببرد؟ در این میان، نام‌های بسیاری بر زبان‌ها جاری است: گروه‌های چپ، احزاب ملی‌مذهبی، جمهوری‌خواهان، پادشاهی‌خواهان، فعالان مدنی و اقلیت‌های قومی. هر کدام ادعای سهمی در آینده ایران دارند. اما پراکندگی، رقابت‌های کودکانه، کینه‌های تاریخی و عدم درک شرایط بحرانی ایران باعث شده است که این نیروها هرگز نتوانند به یک اتحاد واقعی 

خانه‌ای که جهان از آن آغاز می‌شود

زندگی من در روزی دگرگون شد که فهمیدم معنا، لزوماً در اتفاقات بزرگ یا تصمیم‌های چشمگیر پنهان نیست؛ بلکه در حضور آرام و مداوم کسانی‌ست که بی‌آنکه ادعایی داشته باشند، خانه و جهان را برایت قابل تحمل و حتی دوست‌داشتنی می‌کنند. سال‌ها زمان برد تا به این درک برسم و امروز، وقتی به خانه‌ای که ساخته‌ایم نگاه می‌کنم، به بودن همسرم در کنارم، و به نفس‌های آرام ژینوس و فندق که در گوشه‌گوشهٔ خانه طنین می‌اندازد، با خودم می‌گویم هیچ تحولی در زندگی، ارزشمندتر از رسیدن به چنین لحظه‌هایی نیست

ایران در گرداب بحران‌ها: روایت یک ملت گرفتار در سایه استبداد

جمهوری اسلامی در چهار دهه گذشته نشان داده است که بحران‌ها را نمی‌بیند مگر وقتی به تهدیدی علیه بقا و امنیت خودش تبدیل شوند. آب و برق، که باید ستون‌های حیات ملت باشند، برای این رژیم فقط ابزار رانت، تبلیغات انتخاباتی، یا وسیله‌ای برای سرکوب‌اند. نتیجه روشن است: فرونشست زمین، خشکیدن رودها، خاموشی‌های طولانی، بیمارستان‌های از کار افتاده، مغازه‌های ورشکسته، و مردمی که هر تابستان و زمستان با اضطراب به ساعت‌ها نگاه می‌کنند تا ببینند این بار چه وقت چراغ‌ها خاموش یا آب شیرها خشک خواهد شد. این مقاله کوششی است برای ترسیم سیمای کنونی ایران، از دل بحران‌ها و تناقض‌های تاریخی، با نگاهی موشکافانه و بی‌پرده

نامه‌ای که هرگز فرستاده نشد

گاهی در زندگی انسان به نقطه‌ای می‌رسد که با نگاه کردن به گذشته و مرور تمام اتفاق‌هایی که از سر گذرانده، درمی‌یابد که مسیر او آن‌گونه که دیگران تصور می‌کردند یا بر اساس شایعات و قضاوت‌ها شکل نگرفته، بلکه از لحظه‌هایی ساخته شده که تنها یک نفر معنای واقعی آن‌ها را درک می‌کرد؛ کسی که نه به حرف مردم گوش داد، نه وزن افکار عمومی بر تصمیمش اثر گذاشت، و نه تحت‌تأثیر رفتارها و نگاه‌های منفی دیگران قرار گرفت، بلکه با صبری کم‌نظیر و ایمانی که ریشه در شناخت عمیق و واقعی داشت

از زخم دیروز تا امید فردا: بازخوانی افکار فرقه‌ای در سایه‌ی جنبش ملی ایرانیان

در روزگاری که ملت ایران در کشاکش نبردی بی‌امان با استبدادی دینی و واپس‌گراست، و در زمانی که خون جوانان ایرانی هنوز بر کف خیابان‌ها خشک نشده و فریاد آزادی‌خواهی زن و مرد ایرانی از دل تاریکی به گوش جهانیان رسیده، رسانه‌ای در کشوری آرام و آزاد چون لوکزامبورگ، سه روایت از جامعه ایرانی منتشر می‌کند؛ مقاله‌ای به قلم توماس هولزر در روزنامه لسانسیل که آینه‌ای از واقعیت چندلایه جامعه مهاجر ایرانی 

توهّم ملی‌گرایی در حیاط خلوت ملاها؛ نگاهی به دانشگاه لوکزامبورگ و مأموران گمنام رژیم در پوشش دانشجو

جنگ اخیر میان جمهوری اسلامی و اسرائیل فرصتی طلایی برای آشکار شدن چهره واقعی این افراد بود. در حالی که اکثر ایرانیان آزاده و آگاه در داخل و خارج، این جنگ را پروژه‌ای خطرناک و تحمیلی از سوی رژیم آخوندی می‌دانند، این گروه خاص از «دانشجویان فعال» در تلاش‌اند تا با برگزاری تظاهرات و تجمع، نوشتن بیانیه و تحریک احساسات ضداسرائیلی، جمهوری اسلامی را قربانی جلوه دهند و اسرائیل را متجاوز بنامند

Comment un Iranien vit la guerre avec Israël depuis le Luxembourg


Mais comment les plus de 2.000 Iraniens au Luxembourg vivent-ils le fait que leur pays d'origine ou de résidence soit en guerre? «Pour la diaspora iranienne, ce sont des sentiments ambivalents. D'un côté, on s'inquiète pour ses proches sur place; de l'autre, on veut agir», rapporte Ehsan Tarinia.

Ehsan Tarinia est un opposant déclaré au régime des mollahs et vit depuis quelques années au Luxembourg. Il gère le site d'information indépendant

نه این جنگ ماست، نه آن دشمن ما؛ وقت بازپس‌گیری ایران ماست


در سحرگاه جمعه، اسرائیل ضرباتی سنگین به تأسیسات نظامی و اتمی ایران وارد کرد؛ پاسخی به سال‌ها تهدید، تحریک، و صدور بحران از سوی جمهوری اسلامی. اما این جنگ، به‌روشنی یک نبرد «دولت‌ها» است، نه ملت‌ها.

جنگی که آغاز شده، نه برای ایران است، نه به‌خاطر ایران. این جنگ، برای بقای نظامی‌ست که نفس‌های آخر را می‌کشد، و تنها راه نجاتش را در آتش‌افروزی دیده است

زن در آیینه دو سنت تاریخی: از هشتم مارس جنبش‌های چپ تا سپندارمذگان ایران باستان

بحث درباره روز زن در فضای سیاسی و فرهنگی معاصر اغلب به تاریخچه هشتم مارس بازمی‌گردد. این روز در بسیاری از کشورهای جهان به عنوان روز جهانی زن شناخته می‌شود، اما ریشه‌های آن عمدتاً در تحولات سیاسی و اجتماعی اروپا و جنبش‌های کارگری و سوسیالیستی اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم قرار دارد. در مقابل، در فرهنگ ایران باستان نیز سنت‌هایی وجود داشته که مقام زن را گرامی می‌داشت و حتی جشن‌هایی مشخص برای بزرگداشت زنان و زمین برگزار می‌شد. بررسی این دو سنت متفاوت، یکی مدرن و سیاسی و دیگری کهن و فرهنگی، می‌تواند به درک عمیق‌تری از این موضوع کمک کند

از کاریکاتور تا کلمات؛ چگونه یک قلم سیمرغ شد؟

من زاده‌ی سرزمینی‌ام که تاریخش را با خون دل، با جوهر قلم، با فریادهای در گلو شکسته، اما هرگز خاموش نشده نوشته‌اند. سرزمینی که در طوفان‌های سهمگین زمان، سرفراز مانده، از میان تهاجم‌ها، خیانت‌ها، شکست‌ها وانقلاب های دروغین، همچنان خاک و فرهنگش مقدس است. ایران من، نه یک نام، که حقیقتی است ریشه‌دار در خاک تاریخ، نامی که از جغرافیا فراتر رفته و در جان عاشقانش

خیانت ۱۳۵۷؛ سقوط ایران در دامان تاریکی

در تاریخ ملت‌ها، روزهایی هستند که نه تنها مسیر آینده را تغییر می‌دهند، بلکه نسل‌ها را به بند کشیده و سرمایه‌های یک کشور را به نابودی می‌کشانند. برای ایران، ۲۲ بهمن ۱۳۵۷ یکی از همان روزهای سیاه است؛ نه روزی برای جشن، بلکه سالگرد خیانتی بزرگ که بیش از چهار دهه است سایه‌ای سنگین بر سر ایران افکنده است. خیانتی که با نام "انقلاب" به مردم فروخته شد، اما در واقع کودتایی سازمان‌یافته بود علیه

سپاه و بسیج؛ از تاراج اقتصاد تا صدور خشونت و مزدور

جمهوری اسلامی ایران از ابتدای شکل‌گیری خود، به‌جای تأمین رفاه و امنیت مردم، ساختاری نظامی-امنیتی را بنا نهاده که هدف اصلی آن حفظ سلطه روحانیت و تداوم نظام ولایت مطلقه اسلامی است. سپاه پاسداران انقلاب اسلامی (IRGC) و نیروی بسیج، دو بازوی کلیدی این سیستم، به‌عنوان ابزار سرکوب داخلی و نیروی نیابتی خارجی، نقشی اساسی در تثبیت استبداد دینی داشته‌اند. این مقاله، با تحلیل ساختار، عملکرد و مأموریت‌های سپاه و بسیج، نشان می‌دهد که این نهادها نه‌تنها برخلاف منافع ملی عمل می‌کنند، بلکه عامل اصلی

ضرورت ورود اپوزیسیون واقعی به عرصه سیاست بین‌الملل با عضویت در احزاب اروپایی و آمریکایی

در جهان سیاست، تصمیم‌گیری‌ها بر اساس اطلاعاتی که به سیاستمداران ارائه می‌شود، صورت می‌گیرد، نه بر اساس حقیقت مطلق. این بدان معناست که گروه‌هایی که بتوانند روایت خود را به سیاست‌گذاران القا کنند، تأثیر بیشتری بر تصمیمات دولتی و بین‌المللی خواهند داشت. یکی از ضعف‌های اساسی اپوزیسیون دموکراتیک ایران این بوده که همواره سیاست خارجی را به‌عنوان یک فرآیند دور از دسترس در نظر گرفته و از ابزارهای رسمی تأثیرگذاری بر سیاست‌گذاران غربی غافل مانده است. این خلأ را 

سایه‌هایی که روشنایی را نمی‌بینند

در گذرگاه‌های پیچاپیچ زندگی، جایی میان فراز و فرودهای بی‌پایان، من همواره با این باور گام برداشتم که آدم‌ها، پیش از هر عنوان و نقابی که بر چهره دارند، رفیق‌اند. چه در میان همکاران، همراهان و کارمندان، چه در گروه‌های کوچک و بزرگ، چه در جمع‌های دوستانه و حتی در بطن جامعه‌ دیاسپورای که به آن تعلق دارم،جامعه‌ای که همواره در تلاش است تا تعریفی از خویش بیابد، من آدم‌ها را نه به چشم رقیب، که به چشم همسفرانی دیدم که می‌توان همراه‌شان مسیرهای ناشناخته را پیمود

ادیان زیر ذره‌بین: حقیقت یا توهم؟

ادیان، یکی از قدیمی‌ترین پدیده‌های بشری، به عنوان ابزاری برای درک ناشناخته‌ها، انسجام اجتماعی و پاسخ به پرسش‌های بنیادین مطرح شده‌اند. انسان در مواجهه با ترس از مرگ، خلأ معنوی و نیاز به توضیح جهان پیرامون، داستان‌هایی خلق کرده است که بعدها به عنوان باورهای مقدس معرفی شدند. اما اگر با نگاهی دقیق‌تر به این باورها بنگریم، تناقضات، بی‌پایه‌بودن و ساختگی‌بودن بسیاری از این اعتقادات به وضوح آشکار می‌شود. یکی از موضوعات برجسته در این میان، مفهوم خدا و ادعاهای پیامبران است که از نظر بسیاری، چیزی جز محصول تخیلات بشری نیست

مجاهدین خلق؛ از شعار تا انجماد ایدئولوژیک

مجاهدین خلق، این فرقه که روزگاری برای خود در میان اپوزیسیون ایران قد و قامتی به بلندای شعارهای پرطمطراق می‌دید، امروزه بیشتر به نمایشگاهی از فسیل‌های سیاسی شباهت دارد تا جنبشی مترقی. تصور کنید تیمی از سالمندان، هر کدام با دُزی از ایدئولوژی منجمد و نگاهی سنگواره‌ای، به امید آینده‌ای روشن برای ایران، اما در فضایی که بیشتر به تاریکی دخمه‌های فرقه‌های قرون‌وسطایی می‌ماند، در حال برنامه‌ریزی برای "نجات کشور" باشند. همین تصویر کافی است تا لبخندی تلخ بر لب بنشیند

ایران در چنگال ارتجاع سرخ و سیاه

جهان معاصر، بارها شاهد ظهور ایدئولوژی‌هایی بوده که هرچند در ظاهر متفاوت به نظر می‌رسند، اما در ماهیت، شباهت‌های فراوانی دارند. کمونیسم و اسلام سیاسی از جمله این ایدئولوژی‌ها هستند که به رغم تفاوت در منشأ تاریخی و فلسفی، در بسیاری از نقاط به ابزار سرکوب و استعمار جوامع انسانی تبدیل شده‌اند. ایران، به عنوان کشوری که هم‌زمان در چنگال ارتجاع سرخ (کمونیسم) و سیاه (اسلام‌گرایی) گرفتار بوده، به خوبی نشان می‌دهد که چگونه این دو نیرو می‌توانند ملتی را در بحران‌های مداوم غرق کنند

غیرت، ناموس‌پرستی یا خشونت پنهان: حقیقت پشت تقدیس

غیرت و ناموس، دو واژه‌ای که قرن‌ها در جوامع مذهبی و سنت‌محور مورد ستایش قرار گرفته‌اند، امروز بیش از هر زمان دیگری به عنوان ابزارهای سرکوب و کنترل باید مورد نقد قرار گیرند. این مفاهیم که در ظاهر نماد شرافت، اخلاق و کرامت انسانی معرفی شده‌اند، در واقع ریشه در خرافات، باورهای پوسیده و آموزه‌های دینی و سنتی دارند که هیچ نسبتی با آزادی و شأن انسانی ندارند

بیداری، اخلاق و تخصص سیاسی؛ نقش آن در موفقیت اپوزیسیون ایرانی

مخالفین جمهوری اسلامی ایران، به‌ویژه در خارج از مرزهای کشور، سال‌هاست که با مشکلات ساختاری و چالش‌های متعددی مواجه است. این مشکلات که به دلیل تنوع ایدئولوژیک، نفوذ عوامل جمهوری اسلامی، و میدان نبرد پیچیده شبکه‌های اجتماعی تشدید شده‌اند، اپوزیسیون را در موقعیتی دشوار قرار داده است. این مقاله با بررسی دقیق این موضوعات، تلاش می‌کند تصویری روشن از وضعیت کنونی اپوزیسیون و راهکارهای احتمالی برای بهبود آن ارائه دهد

چپ‌گرایی و تضعیف هویت ملی ایران: بررسی روابط پیچیده و ایدئولوژی‌های وارداتی

چپ‌گرایی در ایران تاریخی پیچیده و متناقض دارد. از آغاز ورود این ایدئولوژی به کشور، چپ‌ها با شعارهایی پرزرق‌وبرق وارد میدان شدند، اما در عمل نه‌تنها در حل مشکلات مردم موفق نبودند، بلکه با اقدامات و تفکرات خود به بحران‌های اجتماعی و فرهنگی دامن زدند. در این مقاله، به بررسی پیشینه گروه‌های چپ ایرانی، اقدامات آن‌ها علیه ملت ایران و چرایی دشمنی آن‌ها با ملی‌گرایی و هویت ملی می‌پردازیم

تحلیل اختلافات در اپوزیسیون ایران

اختلافات میان گروه‌های مختلف اپوزیسیون ایران، به‌رغم هدف مشترک مخالفت با نظام جمهوری اسلامی، به یک مانع جدی برای شکل‌گیری اتحاد و همکاری تبدیل شده است. این اختلافات شامل اتهام‌زنی، فحاشی، تخریب شخصیت و تلاش برای حذف دیگری از فضای سیاسی است. در این مقاله، به بررسی دلایل روان‌شناختی و جامعه‌شناختی این رفتارها و پیامدهای آن خواهیم پرداخت

شکاف میان مخالفان جمهوری اسلامی: چالش‌ها، ریشه‌ها، و راهکارها

درحالی‌که جمهوری اسلامی با دیکتاتوری و سرکوب و سوءمدیریت، به بحران‌های اجتماعی، اقتصادی، و سیاسی در ایران دامن زده، مخالفان این حکومت همچنان با چالش‌های اساسی در راه اتحاد و همبستگی روبه‌رو هستند. این مقاله، با نگاهی بی‌طرفانه و تأکید بر اهمیت رهبری شاهزاده رضا پهلوی به‌عنوان نمادی از وحدت، به بررسی دلایل شکاف‌ها، تأثیرات منفی این اختلافات، و راهکارهای سازنده برای عبور از این بحران می‌پردازد. همچنین ماجرای اخیر مربوط به مزار غلامحسین ساعدی، به‌عنوان نمونه‌ای از بحران‌های اخلاقی 

مردم و انتخابشان: رهیافتی برای گذار از جمهوری اسلامی

در این دوران پیچیده و بحرانی، شاهزاده رضا پهلوی به‌عنوان یک چهره برجسته و رهبری روشن‌فکرانه مطرح شده است. او با تأکید بر وحدت ملی، احترام به حقوق بشر و واگذاری تصمیم‌گیری درباره نظام آینده ایران به مردم، خود را به‌عنوان فردی دلسوز و پیشرو در مسیر انتقال به دوران جدید معرفی کرده است. او نه‌تنها به‌دنبال ایجاد وحدت میان مردم ایران است، بلکه تأکید دارد که ایران باید از چنگال جمهوری اسلامی رها شده و به‌سوی یک نظام مبتنی بر اراده آزاد مردم حرکت کند

از اکباتان تا لوکزامبورگ: داستان عدالت و چالش‌های حقوقی

برای روشن کردن زوایای پیچیده این پرونده و طرح موضوع در سطح بین‌المللی، ملاقات مهمی با مقامات وزارت خارجه لوکزامبورگ برگزار شد. این دیدار فرصتی بود برای بررسی اقدامات دیپلماتیک در جهت نجات جان علیرضا کفایی و پنج متهم دیگر و تأکید بر اهمیت عدالت، حقوق انسانی و مسئولیت‌های بین‌المللی

عذرخواهی از وجدان و بازنگری در باورها: بازگشت به هویت ملی

امروز با افتخار و آگاهی می‌گویم: من ایرانی هستم. فرزند این خاکم و جانم را فدای حفظ هویت، فرهنگ، و تمامیت ارضی ایران خواهم کرد. باور دارم که تنها با وحدت، عقلانیت، سکولاریسم و دموکراسی است که می‌توانیم ایران را از چنگال دشمنان داخلی و خارجی نجات دهیم و دوباره آن را به جایگاه شایسته‌اش در جهان بازگردانیم

بازگشتی به ریشه‌ها: از مسیر چپ به سوی حقیقت

از دوران کودکی، من در محیطی بزرگ شدم که ارزش‌های مذهبی به‌عنوان کلید نجات‌بخش زندگی و جهان معرفی می‌شدند و در ذهن جستجوگر یک بچه تزریق می شدند. با این حال، در مسیر زندگی، با افکار و ایده‌های جدیدی آشنا شدم که مرا از چارچوب‌های خانوادگی دور کرد و به سوی باورهای چپی و انقلابی کشاند. ابتدا گمان می‌کردم این ایده‌ها راهی نو و درست برای دستیابی به عدالت و آزادی‌اند، اما به تدریج، واقعیت‌های تلخ و تناقضات آن‌ها برایم آشکار شد

از باور به ایمان تا آزادی در آتئیسم: داستان یک تحول فکری

در طول زندگی‌ام، سفری پر از جست‌وجو و کنکاش‌های عمیق فکری و روحی را تجربه کردم که در نهایت مرا به جایی رساند که به جای ایمان به یک دین یا خدای خاص، باور به خودم و علم را در آغوش کشیدم. از زمانی که به یاد دارم، همواره به دنبال پاسخ‌های عمیقی برای سؤالات بنیادین بشر مانند "ما چرا اینجا هستیم؟"، "چه کسی جهان را خلق کرده است؟"، و "آیا زندگی پس از مرگ وجود دارد؟" بوده‌ام. این جست‌وجو مرا به مطالعه و تجربه ادیان مختلف کشاند، اما در نهایت مرا به سمت آتئیسم هدایت کرد. در این مقاله می‌خواهم تجربه و تفکراتم را در مسیر این سفر به‌طور مفصل شرح دهم

از سنگ فلسطین تا خشتک پاره‌شده شبه‌ ایرانیان؛ قصه‌ای تلخ و آشنا

بیایید بی‌پرده صحبت کنیم! ازامروز صبح که خبر کشته شدن حسن (نصرالله) خرس الله، دبیرکل حزب‌الله لبنان، منتشر شده و خامنه‌ای، گنده گوز خاورمیانه، برای در امان ماندن از تهدیدها چونان ترسویی به غار پناه برده، تنها چیزی که کم داریم، جماعتی از ایرانیانی است که برای فلسطین و لبنان، خشتک خود را همچنان جر می‌دهند! کافی است نگاهی گذرا به استوری‌های شبکه‌های اجتماعی هموطنان ساکن لوکزامبورگ بیندازید تا دریابید چقدر فراوان‌اند این افراد

سفر از جهان‌وطنی به سوی سکولاریسم و دموکراسی: از رویا تا واقعیت

در جوانی، جهانی بدون مرز و مملو از همبستگی انسانی، آرمان من بود. قلمم بر کاغذ، تصاویری از آینده‌ای را ترسیم می‌کرد که در آن انسان‌ها، فارغ از ملیت، دین، نژاد، در یک جامعه جهانی متحد، عشق، عدالت و برابری را تجربه می‌کردند. این اندیشه جهان‌وطنی برای من بیش از یک آرزو بود؛ نمادی از امید به آینده‌ای روشن‌تر و انسان‌محور که در آن تفاوت‌ها به

تحریم انتخابات: ابزاری مدنی برای مقابله با استبداد در ایران


احسان تاری نیا – در سال‌های اخیر، ایران با تحولات سیاسی و اجتماعی قابل‌توجهی روبرو بوده است. این تحولات به‌خصوص در دوران رهبری دیکتاتور بزرگ سیدعلی خامنه‌ای و در پی رویدادهایی مانند کشتارهای پاییز ۱۴۰۱ و انتخابات مجلس در اسفند ۱۴۰۲ که با رسوایی همراه بود، برجسته‌تر شده است

چرا مردم ایران و اپوزیسیون با سازمان مجاهدین خلق مخالف‌اند؟

ایران کشوری است که در طول تاریخ خود همواره با چالش‌های سیاسی و اجتماعی متعددی مواجه بوده است. مردم این سرزمین در جستجوی آزادی، عدالت و رفاه، جنبش‌ها و قیام‌های بسیاری را تجربه کرده‌اند. با این حال، در میان گروه‌ها و جریان‌های مخالف حکومت دیکتاتوری جمهوری اسلامی، سازمان مجاهدین خلق جایگاهی کاملاً متفاوت و منفی در ذهن و ضمیر ایرانیان دارد. این نفرت و انزجار عمومی نه تنها در میان مردم عادی بلکه در میان اپوزیسیون و گروه‌های مخالف حکومت نیز وجود دارد

ارزش‌های دموکراتیک برای ساختن دنیایی بهتر

احسان تاری نیا – هر یک از ما وظیفه دارد تا با هم به ساختن یک دنیای بهتر بپردازیم. ما می‌توانیم این قوانین و وظایف را در مقیاس بسیار کوچک یعنی خانواده شروع کنیم و در مقیاس بزرگتر در تغییر وضعیت کنونی کشور خود به کار بریم و در نهایت برای ساختن دنیایی بهتر نقش و مسئولیت خود را ایفا کنیم

مبارزه با دیکتاتوری مذهبی: راه‌ها و راهکارها

احسان تاری نیا – حکومت‌های دیکتاتوری‌ به عنوان یکی از شکل‌های ظلم و ستم، همواره با چالش‌های جدی برای جوامع و کشورها متمدن و خواهان پشرفت تبدیل شده‌اند. از آنجا که مبارزه با دیکتاتوری یک وظیفه اصلی و حیاتی برای مدافعان حقوق بشر، آزادیخواهان، و دموکراسی‌خواهان است، در این مقاله، به بررسی، تعریف و انواع دیکتاتوری و روش‌ها و راهکارهای مختلف برای مبارزه با دیکتاتوری و رسیدن به جامعه‌ای آزاد و دموکراتیک می‌پردازم

تحصیلات، شهرت یا شعور؟ جدال مفاهیم در دنیای امروز

در گستره جوامع بشری، همواره میان سه مقوله بنیادین آگاهی، شعور اجتماعی و تحصیلات رسمی فاصله‌ای عمیق وجود داشته است که در شتاب‌زدگی‌های روزمره و پیش‌فرض‌های نادرست اغلب به فراموشی سپرده می‌شود. باور رایجی که تحصیلات آکادمیک یا شهرت اجتماعی را معیاری برای سنجش فرهنگ و عقلانیت می‌پندارد، به‌سان تصویری در آینه‌ای مخدوش، بازتابی تحریف‌شده از حقیقت انسانی است. اما آیا می‌توان این مفاهیم را به‌گونه‌ای بی‌چون‌وچرا مترادف دانست؟

آیا حمایت جامعه ایرانی خارج از کشور بر جنبش های داخلی تاثیری دارد؟

جنگ بر سر دیده شدن یا گیم آف ترُن تشکل های ایرانی

در دهه‌های گذشته، تمام تلاش‌های مردم ایران برای تغییرات اساسی و سیاسی درون کشور به دلیل محدودیت‌ها و سخت‌گیری‌های حکومت دیکتاتوری اسلامی، با چالش مواجه شده است. با این حال....

بی غیرتی سیری چند؟

احتمالا همگی این روز ها ماجرای تحصن صلح آمیز اعضای کمیته ملی - کمیته دفاع از حقوق بشر ایرانیان مقابل پارلمان لوکزامبورگ را در اعتراض به موضع گیری وزیر خارجه دوکنشین اعظم در حمایت از قطعنامه اتحادیه اروپا برای قراردادن سپاه پاسداران در لیست تروریستی که از 6 فوریه 2023 شروع شده را شنیدید، که  ....

Le Luxembourg doit se mouiller en faveur de l’Iran

Les Iraniens installés au Luxembourg seraient diversement impliqués dans les manifestations. «Les plus jeunes sont dans le mouvement, notamment le mouvement bahaï», un courant religieux, observe Ehsan Tarina, rédacteur du site d’information Luxembourg CheKhabar. Il reconnaît que d’autres se montrent plus prudents car «ils veulent rentrer calmement en Iran», tandis que les «réfugiés soi-disant politiques ne participent pas aux rassemblements....

مزدوران صادراتی یا اپوزیسیون صادراتی چه مشخصاتی می‌توانند داشته باشند؟

مزدور کیست؟ مزدور یا سرباز اجیرشده به نیروی نظامی یا شبه‌نظامی گفته می‌شود که بدون انگیزه‌های ملی یا ایدئولوژیک و فقط در برابر دریافت دستمزد به صورت پیمانکار جنگی یا جاسوسی برای اجرای عملیات خاص عمل می‌کند. اگر چندین سال قبل با عبارت «مزدور صادراتی» روبرو می‌شدیم، شاید این گمان به ذهن خطور می‌کرد که منفی‌نگریِ ....

بیانیه ایرانیان لوکزامبورگ

ایران هم‌اکنون در شرایط انقلابی بسر می‌برد ‌و اعتراضات سراسری و شعارهای سر داده شده توسط معترضان بخوبی گویای چنین وضعیتی است. مردم به طور مستقیم علی خامنه‌ای، رهبر خودکامه جمهوری اسلامی را به عنوان دیکتاتور مورد خطاب قرار داده و خواستار سرنگونی او و نظام ولایت مُطلقه او شده‌اند. این که چگونه پس .....

چرا من، احسان تاری‌نیا، در شبکه‌های اجتماعی فعال نیستم؟

در جهانی که مرزهای واقعی و مجازی هر روز محوتر می‌شوند، زیستن و اندیشیدن به‌مثابه یک کنشگر فکری و فرهنگی، مسئولیتی سنگین‌تر از همیشه است. اما این مسئولیت گاهی به تصمیمات قاطع نیاز دارد؛ یکی از این تصمیمات، انتخاب آگاهانه من برای دوری از شبکه‌های اجتماعی و انتشار اندیشه‌هایم در وبسایت شخصی است ....

ابزارهای حمله و دفاع در مقابل افراد غیرمنطقی

آیا شما هم جزو کسانی هستید که وقتی می‌بینید کسی حرف‌هایش بر پایه استدلال‌های منطقی نیست و به طرز غیرمنطقی و غیرعقلایی فکر می‌کند و چیزهای بی‌ربط را به هم مربوط می‌کند، اصطلاحا جوش می‌آورید و در حالی که ذاتا آدم صبور و آرامی هستید، به یک دیگ بخار تبدیل می‌شوید؟!

مشکلات فرهنگی ایرانیان

اینكه كسی ادعا كند كه تمام مشكلات فرهنگی مردم كشوری (ملتی) را می شناسد ادعای بسیار بزرگی است ومن هم چنین ادعایی نمی كنم ولی بر اساس مشاهداتم و مقایسه ای كه بین فرهنگ ایران و سایر فرهنگها، بالاخص فرهنگهای اروپایی كرده ام به نتایجی رسیده ام كه اینجا به شرح آن ....

روشنفکر ایرانی کیست ؟

روشنفکری در ایران شبیه یک کمدی تراژیک است؛ نمایشی که در آن بازیگرانش گاهی با عینک دودی وارد صحنه می‌شوند و گاهی با عمامه‌ای بر سر، خطبه‌های پرشور می‌خوانند. از دور شاید تصور کنید روشنفکر ایرانی همان کسی است که فلسفه‌های غربی را ورق زده و دستش همیشه به کتاب‌های نیچه و فوکو گرم است. اما .....
En français احسان تاری نیا کیست؟